Suknia w stylu rosyjskim, 1820, cz 1; Dress in Russian style, 1820, part 1




H.F. Riesener, Barbara Gagarina Dołorukowa, 1820, Muzeum Puszkina, Moskwa 

Od ponad dwóch lat w głowie miałam projekt, który chciałam zrealizowac, ale okazja podjęcia wyzwania pojawiła się dopiero niedawno. Portret, który mnie nurtował przedstawia Barbarę Gagarinę Dołgorukową (1793 - 1833) pędzla Henri - Francois Riesenera, z ok. 1820 roku, w skromnej czerwonej sukni dekorowanej czarną wstążką. Pod suknią nosi ona halkę oraz koszulkę (chemisette) z długimi, przezroczystymi rękawami z organdyny. Przez jakiś moment przecleciała mi myśl, że już gdzieś widziałam estetykę tej sukni. I wreszcie podczas jakiejś kwerendy wszystko się wyjaśniło.

For more than two years in my head I had a project that I wanted to make, but the opportunity to take up the challenge has only recently appeared. The portrait that bothered me is the portratit od Barbara Gagrina Dołogurkowa by Henri Francois Riesener (1793 - 1833), painted in a modest red crimson dress decorated with a black ribbon. Under the dress she wears a underdress and a chemisette with long, transparent sleeves from organdy. For a moment it was thought that I had seen the aesthetics of this dress somewhere. And finally, during a query, everything was clear.


R. Lefevre, Księżna Bariatińska z córką Olgą w stroju narodowym, 1817
Pod koniec XVIII wieku i na początku XIX wieku modne stały się suknie stylistycznie nawiązujące do ubiorów ludowych i chyba najbardziej widoczne było to w przypadku sukien w stylu rosyjskim. Dlaczego stały się one takie popularne? Z pewnością estetyką i krojem nawiązywały do popularnnej wtedy linii epirowej w sukniach europejskich. Istotną rolę odgrywały bogate broszowane materiały, oraz złote taśmy naszywane na suknie, nie bez znaczenia były też wydarzenia polityczne w tym okresie.

At the end of the eighteenth century and early nineteenth century, dresses that were stylistically related to folk costumes became fashionable and probably the most visible of the dresses in the Russian style. Why have they become so popular? Certainly aesthetics and cut were connected to the popular empire style in European dresses. The rich luxury textiles and the gold ribbons sewn on the dresses, were important, as was the political events of that period.


Silk Sarafan with gold pasamenterie with kokoshnik,
 front and characteristic back, 19th century,
from Shabelsky collection now in Met Museum. 
W Rosji tego typu bogate suknie czy spódnice nazywane były sarafanami (Сарафан). Zazwyczaj były one długie i bez rękawów, stanik był mały konstruowany z szelek, z tyłu miał miał formę trójkąta. Suknia z przodu miała zapięcie na całej swej długości lub tylko w połowie. Zapięcia stanowiły pętelki wykonane ze złotego sznurka a guziki były bardzo podobne do guzów noszonych do polskich kontuszy. Obok zapięcia brzegi sukni dekorowano szerokimi galonami złotymi lub srebrnymi. Galony te były wokół dekoltu oraz naszyte na ramiączkach - szelkach z tyłu naszyte były w formie trójkąta. Do tego typu sukni obowiązkowa była szeroka, biała, czasami 
haftowana koszula (Рубаха). Komplet takiego stroju stanowił kokosznik (Кокошник), który był bogatym nakryciem głowy w formie dużej tiary.

In Russia such rich dresses or skirts were called sarafans (Сарафан). Usually they were long and sleeveless, the bodice was in empire style, the back was in the form of a triangle. The gown at the front was opened in its entire length or only in half. Clasps were made of golden string and the buttons were very similar to Polish for contusches. Next to the clasp, the edges of the dress were decorated with wide gold or silver pasamenterie. These gallons were around the neckline and sewn on shoulder straps - the back straps were sewn in the form of a triangle. For this type of dress was obligatory wide, white, sometimes
embroidered shirt (Рубаха) and headdress known as (Кокошник), which was a rich headdress in the form of a large tiara.

S. Torelli, Catharina the Great in mascarade russian costume, 1780, Moscov Museum
Najstarszy wizerunek przedstawiający portretowane arystokratki w tego typu strojach to portret Katarzyny II datowany na 1780 autorstwa Stefana Torellego i Nieznana dama w stroju rosyjskim pędzla Iwana Argunowa z 1784 roku.
 Cesarzowa Katarzyna II ubrana sarafan dekorowany złotymi galonami, dekoracyjną rubachę i kokosznik w dłoni trzyma maskę co może oznaczac, iż jej ubiór jest kostiumem maskaradowym.

The oldest portrait of portraits of aristocrats in this type of costume is a portrait of Catherine II dating back to 1780 by Stefan Torelli and unknown lady in Russian costume Ivan Ivanov's 1784.
  Empress Catherine II dressed in sarafan decorated with gold gallons, decorative ruby and cocktail in her hand holds a mask which can mean that her dress is a masquerade costume.

I.Argunow, Portrait of unknown Lady in Russian attire, 1784, Treyakov Gallery, Moscow


A.Ch.Ritt, Portratit of artist's wife Charlotte Juliane in Russian dress, 1798,
Hermitage Museum. St. Peretsburg.
 Na miniaturawym portrecie żony artysty działającego na dworze w Petersburgu Augusta Christiana Ritta, widzimy damę ubraną w czerwony sarafan z guzikami w formie guzów, noszącą białą rubachę z szerokimi rękawami oraz efektownym kokoszniku.  I to ten styl rosyjskiej sukni przyjmie się na jakiś czas w Europie.
Uproszczony strój, dopasowany do wymogów linii empirowej stał sie popularny wśród młodych dziewcząt w Paryżu oraz przede wszytskim w Niemczech.

On the miniature portrait of the wife of the artist at the court of Petersburg Augustus Christian Ritt, we see a lady dressed in red sarafan with buttons in the characteristic form, wearing white sleeves with wide sleeves and effective cocktail. And this style of Russian dress will be accepted for some time in Europe.
Simplified attire, tailored to the needs of the empire line, has become popular among young girls in Paris and most of all in Germany.



Pięknym przedstawieniem tego typu ubioru jest portret siostry i brata, ale niestety nie pamiętam nazwisk ani autora ani modeli, jeśli ktoś orientuje się, kto jest na tym portrecie, jakie jest nazwisko autora oraz data powstania obrazu, proszę o podpowiedź.
Portret na pewno powstał na samym początku XIX wieku. Sukienka jest prosta w kolorze jasnej zieleni, dekorowana pasmanterią z przodu.

The beautiful representation of this type of dress is the portrait of sister and brother, but unfortunately I do not remember the names nor the author or models, if anyone knows who is on this picture, what is the author's name and date of the image, please write about.
The portrait was created at the very beginning of the 19th century. The dress is simple in light green color, decorated with haberdashery in front.


Eine Dame in polnische - russische Tracht,
 Journal des Luxus un der Moden, 1809, April

W 1809 roku w kwietniowym numerze Journal des Luxus und der Moden,
suknię w stylu rosyjskim opisał korespondent:
Na planszy nr 10 na załączonym rysunku przedstawiono nową modę, która w Paryżu i w Niemczech stała się popularna. Jedni nazywają ten ubiór polskim inni rosyjskim. Jest to suknia bez rękawów składająca się ze zwyczajnego stanika. Tył sukni trzyma się na ramiączkach a z przodu widoczna jest koszulka (Chemisen - Theil) (...) z białej krepy lub płótna, rękawy ma szerokie i może miec także kołnierz (Krause). Wzdłuż spódnicy z przodu widac dwa rzędy aksamitnej lub satynowej taśmy, inna znajduje się w dwóch rzędach naszyta wokół spódnicy, srebrne guziki w stylu husarskim widoczne są pomiędzy taśmami. 
Zwykle nosi się fryzurę w stylu a la Titus lub rodzaj nakrycia głowy - czapki w kolorze sukni. Suknia ta przyjęła się jako ubiór na bal w mieście, szyte wtedy z jedwabiu jak Flor*. Jako ubiór typu neglige - szyty z tafty lub kaszmiru. Stanowi ona także popularny fason sukni noszonej w domu z czarnej tafty lub innych kolorowych tkanin. Ale koszulka jest zawsze biała. 
Tego typu ubiory - szyte są z krepy (Crep) lub Filoche,** dekorowane drogim haftem lub szenilą (Chenille) i Jais*** i są noszone na dworach i wielkich asamblach ( balach). ****


* Flor - cienka tkanina jedwabna, wełniana lub bawełniana
** Filoche - tkanina siatkowa ( podobna do tiulu) lub odmiana francuskiej serży
*** Jais - prawdopodobnie styl haftu łańcuszkowego wywodzący się z indyjskiej wioski Jais.
**** tłumaczenie własne

In 1809, in the April issue of the Journal des Luxus und der Moden,
correspondent wrote:
On board no. 10 in the attached drawing shows a new fashion, which became popular in Paris and Germany. Some call this Polish dress or Russian dress. It is a sleeveless dress consisting of a normal bodice. The back of the dress is straps and the front of the shirt is visible (Chemisen - Theil) ... with white crepe or canvas, sleeves are wide and may also have a collar (Krause). Along the front skirt you can see two rows of velvet or satin ribbon, the other is in two rows sewn around the skirt, silver buttons in the hussar style are visible between the strips.
Usually wears a hair style in the style "a la Titus" or a kind of hat or cap - in the color of the dress. This dress was used as a costume for a ball in the city, then sewed with silk like Flor *. As a neglige dress - sewn from taffeta or cashmere. It is also a popular fashion dress worn at home in black taffeta or other colored fabrics. But the shirt is always white.
These dresses are made from Crep or Filoche, decorated with expensive embroidery or Chenille and Jais ***, and are worn in court and large asamblies. ****

* Flor - thin silk, wool or cotton
** Filoche - mesh fabric (similar to tulle) or variant of French cheese
*** Jais - probably a style of chain embroidery originating from the Indian village of Jais.
**** my  translation


G. Daw, Princess Charlotte in russian blue dress, 1717, National Portrait Gallery


Extant blue dress in russian style belonged to princess Charlotte.
The Royal Collection. 

Najsłynniejszą suknią tego typu jest ubiór księżniczki Charlotty Augusty Hanoverskiej zmarłej w  w 1817 roku.  O historii tej sukni można przeczytac tutaj.

The most famous dress of this type is the costume of Princess Charlotte, who died in 1817. You can read about the history of this dress here.

Podobną suknię reprezentuje niedawno odkryty portret rosyjskiej arystokratki Madame Swetchine datowany na ok. 1816. Portret namalowany przez belgijskiego artystę Francois Kinsona, przedstawia modelkę  w niebieskiej sukni w stylu rosyjskim, dekorowana złotymi szerokimi galonami, empirową linię modelka podkreśliła złoto- różową szarfą. Rękawy koszuli są haftowane biała nicią, ale nie zakrywają dekoltu. Sophia nosi także tradycyjne kolczyki  rosyjskie oraz kokosznik - turban, mający nawiązywac do mody francuskiej. Na szyi nosi krzyż różokrzyżowców.

A similar dress represents the recently discovered portrait of the Russian aristocrat Madame Swetchine dating to 1816. Portrait painted by Belgian artist Francois Kinson, depicts a model in a Russian-style blue dress, decorated with gold wide gallons, the empire model line emphasized gold-pink sash. The sleeves of the shirt are embroidered with white thread but do not cover the neckline. Sophia also wears traditional Russian earrings and a turban In style in Kokoshnik, which is associated with French fashion. On his neck he carries the cross of the Rose cross.

F. Kinson, Portrait of Madame Swetchine, 1816,private collection

Sophia Pietrowna Sajmołowna była rosyjską arystokratką, damą dworu cesarzowej Marii Fedorownej.  W 1815 roku przeszła na katolicyzm i w związku z tym musiała wyjechac z Rosji z mężem (arystokracja wyznania katolickiego nie mogła mieszkac w Rosji) na miejsce swojej emigracji wybrała Paryż, tam też stworzyła znany literacki salon.

Sophia Petrovna Sajmolovna was a Russian aristocrat, the court lady of the Empress Maria Fedorovna. In 1815, she moved to Catholicism, and therefore she had to leave Russia with her husband (the aristocracy of the Catholic faith could not live in Russia) chose Paris as her emigration, where she also created a well-known literary salon.


Po Kongresie Wiedeńskim wielu Rosjan, z różnych powodów znaleźli się w Paryżu a ich kultura i styl bycia przyjął się przede wszystkim w Paryżu. Echem tych wpływów jest pojawienie się wtedy szybkich barów obsługi dziś znanych jako bistro wywodzące się z rosyjskiego słownictwa "bystro" czyli szybko. Większośc, Rosjan do Paryża przybywało przez Warszawę co byc może błędnie później uważano ten strój za polski.  Klimat tamtego okresu przedstawiają grawiury Adriena Godefroy, na których widac rosyjskich oficerów na paryskich ulicach.

After the Vienna Congress, many Russians, for various reasons, were in Paris, and their culture and style of life was first and foremost in Paris. Echoes of these influences are the emergence of fast service bars known today as the bistro, derived from the Russian vocabulary "fast" or fast. Most Russians came to Paris through Warsaw, which may have been mistakenly later considered  these dress to be as a Polish dress. The climate of that period depicts the engravings of Adrian Godefroy, where Russian officers are seen on the Parisian streets.

A. Godefroy, Le premier pas ..., 1815, Gallica

Kobiecy strój w stylu rosyjskim noszony był także i w późniejszych czasach chociaż wydaje mi się, że wtedy zaczął on zatracac swoje cechy charakterystyczne na rzecz mody francuskiej. Ogólnie w rosyjskich pracach kostiumologicznych pojawia się narodowego stroju dworskiego, mający nawiązywac do dawnego ubioru rosyjskiego. Strój dworu rosyjskiego konstrukcyjnie nie ma dla mnie żadnych związków z rosyjskim sarafanem lecz z modą francuską oraz z historyzmem,który wtedy także stał się modny.

Feminine Russian-style dress was also worn in later times, although it seems to me that at that time, he began to lose Russian style for more French fashion. Generally speaking, Russian national costume shows a national court dress, referring to the old Russian dress. The costume of the Russian court has no relation (for me) to the Russian sarafan but to French fashion and historicism, which also became fashionable at the time.

E. Vigge - Lebrun, Young woman (Leontine de la Riviere), 1831, Hermitage

I. Argunov, Portrait of Elizabeth Iwanowny Bantysz - Kamienskoj, 1823
Unkown painter I can't find about these portrait, 1810 - 1820 

Paul Barbier, Young woman in Russian dress, 1817, The Russian State Museum, St. Petersburg




2 komentarze:

My almost perfect life pisze...

Uwielbiam carską Rosję :).

Być może zainteresuje cię historia opisana na moim blogu.Czas akcji: 1900 rok.
https://morderstwo-w-hotelu.blogspot.com/
Proszę, zajrzyj.

atelierpolonaise pisze...

Dziękuję za zproszenie, zajrzę tam oczywiście i pozdrawiam.